چکیده: (44 مشاهده)
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مرور قلمرو مطالعات انجامشده درباره پدیدهی اوباشگری در فوتبال ایران انجام گرفته است. اوباشگری یا هولیگانیسم به رفتارهای خشونتآمیز، پرخاشگرانه و تخریبگرانهی تماشاگران فوتبال اطلاق میشود که در قالب کنشهای جمعی سازماننیافته بروز مییابد. با وجود تعدد مطالعات داخلی، تاکنون مرور جامعی برای تحلیل روندهای نظری و روششناختی این حوزه صورت نگرفته است.
روش: مطالعهی حاضر در قالب مرور قلمرو بر اساس دستورالعمل پریزما (۲۰۲۰) طراحی و اجرا شد. جستوجوی نظاممند در پایگاههای فارسی زبان در بازهی زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳ انجام گرفت. پس از غربالگری، ارزیابی کیفیت با چکلیست ابزار ارزیابی کیفیت پژوهشهای دارای روش آمیخته (۲۰۱۸) صورت پذیرفت و در مجموع ۵۰ مقاله واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شدند. دادهها با روش تحلیل تماتیک–تطبیقی مورد بررسی قرار گرفتند تا روندها، طبقهبندیهای مفهومی و الگوهای نظری موجود ترسیم شود.
یافتهها: نتایج نشان داد بیشتر پژوهشهای ایرانی بر پایه پارادایم اثباتگرایی (۷۰ درصد) و با رویکرد کمی (۶۴ درصد) انجام شدهاند. از میان چارچوبهای نظری، نظریههای جامعهشناختی (۲۰ درصد) و نظریه ناکامی–پرخاشگری (۱۶ درصد) بیشترین کاربرد را داشتهاند. بیشترین تمرکز پژوهشها بر عوامل اجتماعی (۳۰ درصد) و روانشناختی (۲۰ درصد) بوده است و هیجانات کاذب بهعنوان متغیر میانجی پرتکرار گزارش شده است. در مقابل، ابعاد نهادی، فرهنگی و رسانهای در اغلب پژوهشها نادیده گرفته شدهاند.
بحث و نتیجهگیری: ادبیات علمی موجود درباره اوباشگری در ایران عمدتاً رویکردی فردمحور و رفتاری دارد و به تبیین ساختاری و فرهنگی خشونت ورزشی کمتر پرداخته است. بنابراین، تحلیل پدیدهی اوباشگری نیازمند رویکردی میانرشتهای است که ابعاد اجتماعی، روانشناختی، نهادی و رسانهای را توأمان در نظر گیرد. انجام پژوهشهای کیفی، تفسیری و سیاستمحور در آینده میتواند به درک عمیقتر این پدیده و ارائهی راهکارهای پیشگیرانه در مدیریت ورزش کشور کمک کند.
روش: مطالعهی حاضر در قالب مرور قلمرو بر اساس دستورالعمل پریزما (۲۰۲۰) طراحی و اجرا شد. جستوجوی نظاممند در پایگاههای فارسی زبان در بازهی زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳ انجام گرفت. پس از غربالگری، ارزیابی کیفیت با چکلیست ابزار ارزیابی کیفیت پژوهشهای دارای روش آمیخته (۲۰۱۸) صورت پذیرفت و در مجموع ۵۰ مقاله واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شدند. دادهها با روش تحلیل تماتیک–تطبیقی مورد بررسی قرار گرفتند تا روندها، طبقهبندیهای مفهومی و الگوهای نظری موجود ترسیم شود.
یافتهها: نتایج نشان داد بیشتر پژوهشهای ایرانی بر پایه پارادایم اثباتگرایی (۷۰ درصد) و با رویکرد کمی (۶۴ درصد) انجام شدهاند. از میان چارچوبهای نظری، نظریههای جامعهشناختی (۲۰ درصد) و نظریه ناکامی–پرخاشگری (۱۶ درصد) بیشترین کاربرد را داشتهاند. بیشترین تمرکز پژوهشها بر عوامل اجتماعی (۳۰ درصد) و روانشناختی (۲۰ درصد) بوده است و هیجانات کاذب بهعنوان متغیر میانجی پرتکرار گزارش شده است. در مقابل، ابعاد نهادی، فرهنگی و رسانهای در اغلب پژوهشها نادیده گرفته شدهاند.
بحث و نتیجهگیری: ادبیات علمی موجود درباره اوباشگری در ایران عمدتاً رویکردی فردمحور و رفتاری دارد و به تبیین ساختاری و فرهنگی خشونت ورزشی کمتر پرداخته است. بنابراین، تحلیل پدیدهی اوباشگری نیازمند رویکردی میانرشتهای است که ابعاد اجتماعی، روانشناختی، نهادی و رسانهای را توأمان در نظر گیرد. انجام پژوهشهای کیفی، تفسیری و سیاستمحور در آینده میتواند به درک عمیقتر این پدیده و ارائهی راهکارهای پیشگیرانه در مدیریت ورزش کشور کمک کند.
شمارهی مقاله: 7
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
تماس با ما
فصلنامه رفاه اجتماعی
تهران، اوین، بلوار دانشجو، خ کودکیار، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، ساختمان فارابی
تلفن دفتر نشریه: 02171732851
وب سایت: http://refahj.uswr.ac.ir
ایمیل: refahj@uswr.ac.ir
