چکیده: (731 مشاهده)
مقدمه: پژوهش حاضر با هدف مرور قلمرو مطالعات انجامشده درباره پدیده اوباشگری در فوتبال ایران انجام شده است. اوباشگری یا هولیگانیسم به رفتارهای خشونتآمیز، پرخاشگرانه و تخریبگرانه تماشاگران فوتبال اطلاق میشود که در قالب کنشهای جمعی سازماننیافته بروز مییابد. با وجود تعدد مطالعات داخلی، تاکنون مرور جامعی برای تحلیل روندهای نظری و روششناختی این حوزه صورت نگرفته است.
روش: مطالعه حاضر در قالب مرور قلمرو بر اساس دستورالعمل پریزما (۲۰۲۰) طراحی و اجرا شد. جستوجوی نظاممند در پایگاههای فارسیزبان در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۴۰۳ انجام گرفت. پس از غربالگری، ارزیابی کیفیت با چکلیست ابزار ارزیابی کیفیت پژوهشهای دارای روش آمیخته (۲۰۱۸) صورت پذیرفت و درمجموع ۵۰ مقاله واجد شرایط وارد تحلیل نهایی شدند. دادهها با روش تحلیل تماتیک–تطبیقی موردبررسی قرار گرفتند تا روندها، طبقهبندیهای مفهومی و الگوهای نظری موجود ترسیم شود.
یافتهها: نتایج نشان داد بیشتر پژوهشهای ایرانی بر پایه پارادایم اثباتگرایی (۷۰ درصد) و با رویکرد کمی (۶۴ درصد) انجام شدهاند. از میان چارچوبهای نظری، نظریههای جامعهشناختی (۲۰ درصد) و نظریه ناکامی–پرخاشگری (۱۶ درصد) بیشترین کاربرد را داشتهاند. بیشترین تمرکز پژوهشها بر عوامل اجتماعی (۳۰ درصد) و روانشناختی (۲۰ درصد) بوده است و هیجانات کاذب بهعنوان متغیر میانجی پرتکرار گزارش شده است. در مقابل، ابعاد نهادی، فرهنگی و رسانهای در اغلب پژوهشها نادیده گرفته شدهاند.
بحث: یافتههای این مرور نشان میدهد که ادبیات اوباشگری در ایران بیشتر بر تبیینهای فردی و رفتاری متمرکز بوده و به ابعاد ساختاری، فرهنگی و نهادی کمتر توجه کرده است. ازاینرو، فهم جامع این پدیده مستلزم بهرهگیری از رویکردی میانرشتهای است که عوامل اجتماعی، روانشناختی، رسانهای و نهادی را بهصورت توأمان مدنظر قرار دهد. همچنین، توسعه پژوهشهای کیفی، تفسیری و سیاستمحور میتواند به شناخت عمیقتر سازوکارهای شکلگیری خشونت ورزشی و طراحی راهبردهای مؤثرتر برای پیشگیری و مدیریت آن کمک کند.
شمارهی مقاله: 7
نوع مطالعه:
مروری 1 |
موضوع مقاله:
آسیبهای اجتماعی دریافت: 1404/2/5 | پذیرش: 1405/2/15 | انتشار: 1405/3/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول