مقدمه: پیگیری، پیشگیری و درمان خودکشی در سنین کودکی و نوجوانی، با توجه به افزایش میزان خطر خودکشی با افزایش سن امری ضروری به نظر می‌رسد. هدف از مطالعه مروری حاضر، بررسی عوامل خطر و محافظتی خودکشی و مداخلات روان‌شناختی به‌منظور پیشگیری از خودکشی در نوجوانان ایرانی است.
روش: نتایج این مطالعه با بررسی و مقایسه مقالات چاپ‌شده معتبر داخلی و خارجی به دست آمده است. با جستجوی کلیدواژه‌های «خودکشی»، «نوجوان»، «دانش‌آموز» و «ایران» و معادل انگلیسی آنها، در بانکهای اطلاعاتی ایرانی و خارجی ازجمله: Ensani، SID، Magiran، Noormags، Google Scholar، Scopus،PubMed، Sciencedirect همه مقالات موردبررسی قرار گرفت. با حذف مطالعات تکراری و غیرمرتبط، 48 مقاله دارای معیارهای ورود به مطالعه، مورد تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: مطالعات در دو حیطه 1) بررسی عوامل محافظتی و عوامل خطر یا زمینه‌ساز متغیرهای مرتبط با خودکشی و 2) مداخلات روان‌شناختی به‌منظور پیشگیری از خودکشی دسته‌بندی شدند. عوامل زمینه‌ساز خودکشی در دو گروه عوامل فردی و زمینه‌ای قرار می‌گیرد. همچنین مدلی از عوامل مرتبط با افکار و رفتار خودکشی در نوجوانان ترسیم شد که رفتار خودکشی را درنتیجه تعامل عوامل رشدی، روان‌شناختی، محیطی، خانوادگی و اجتماعی-فرهنگی نشان می‌دهد.
بحث: بر اساس یافته‌های این مطالعه، با توجه به اثربخشی مداخلات روان‌شناختی در مطالعات به‌منظور کاهش خودکشی، تدوین و اجرای برنامه‌های آموزشی با کاهش میزان و شیوع افکار و رفتار خودکشی منتج به ارتقا و بهبود سلامت عمومی افراد جامعه خواهد شد؛ امری که بر لزوم توجه به آن در سنین ابتدایی مدرسه در کودکان و نوجوانان تأکید می‌شود.