Research code: 0
Ethics code: 0
Clinical trials code: 0
Saberifar R, Sadeghipour S.
(2026). Perceived Social Justice in Social Security Organization Healthcare Centers in Mashhad: Spatial Accessibility and Factors Associated with Justice Perceptions. Social Welfare Quarterly. 27(101), : 5
URL: http://refahj.uswr.ac.ir/article-1-4529-fa.html
چکیده: (428 مشاهده)
مقدمه: درگیریها و تنشهای میان کادر درمان و مراجعان، یکی از چالشهای مستمر نظام سلامت است که پیامدهای اجتماعی و اقتصادی قابلتوجهی به همراه دارد. بخش مهمی از این تنشها ریشه در ادراک نابرابری، فقدان انصاف و احساس بیعدالتی در ارائه خدمات درمانی دارد. در این میان، عدالت اجتماعی بهویژه در قالب عدالت رویهای و توزیعی، نقشی اساسی در شکلگیری اعتماد نهادی، رضایتمندی مراجعان و کاهش تعارضات اجتماعی ایفا میکند. از این منظر، بررسی وضعیت دسترسی فضایی مراکز درمانی در کنار شناسایی عوامل مرتبط با ادراک عدالت میتواند به تفکیک شرایط مکانی از عوامل نهادی و فردی کمک کند.
هدف مطالعه حاضر، تحلیل فضایی دسترسی به مراکز درمانی سازمان تأمین اجتماعی شهر مشهد و بررسی عوامل مؤثر بر احساس عدالت اجتماعی در میان مراجعان این مراکز است.
روش: این پژوهش از نوع توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری شامل ۳۰۰ نفر از مراجعان دو بیمارستان فعال سازمان تأمین اجتماعی در شهر مشهد بود. دادهها از طریق مشاهدات میدانی و پرسشنامه ساختاریافته گردآوری شد. تحلیل فضایی دسترسی به مراکز درمانی با استفاده از مدل P-Median در نرمافزار GIS انجام شد و برای تحلیل کمی دادهها و شناسایی عوامل مؤثر بر احساس عدالت اجتماعی، از رگرسیون خطی چندمتغیره در نرمافزار SPSS استفاده شد.
یافتهها: تنها دو بیمارستان فعال تأمین اجتماعی در شهر مشهد وجود دارد و بخش قابلتوجهی از جمعیت شهری برای بهرهمندی از خدمات آنها، متحمل هزینههای زمانی و مالی بالا میشوند. احساس عدالت اجتماعی در بیش از یکسوم پاسخگویان پایین بود. نتایج رگرسیون نشان داد که اعتماد به توانمندی کارکنان، سطح سواد، ادراک انصاف و احساس امنیت پیشبینیکنندههای مثبت و احساس بیگانگی اجتماعی و موقعیت مکانی محل سکونت پیشبینیکنندههای منفی احساس عدالت اجتماعی هستند. این متغیرها درمجموع ۵۳ درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین میکنند.
بحث: یافتهها نشان میدهد که در میان متغیرهای واردشده به مدل رگرسیون، عوامل نهادی و ادراکی، بهویژه اعتماد به کارکنان، ادراک انصاف و احساس امنیت، نقش برجستهتری در تبیین احساس عدالت اجتماعی دارند؛ درحالیکه تحلیل فضایی، محدودیت و تمرکز مکانی دسترسی به مراکز درمانی را نشان میدهد. بر این اساس، ارتقای کیفیت خدمات، افزایش شفافیت و تقویت عدالت رویهای میتواند نقش مؤثری در کاهش تنشها و افزایش رضایتمندی مراجعان ایفا کند.
شمارهی مقاله: 5
نوع مطالعه:
اصیل |
موضوع مقاله:
نابرابری سلامت دریافت: 1404/7/11 | پذیرش: 1405/4/10 | انتشار: 1405/6/9
ارسال پیام به نویسنده مسئول