مقدمه: با افزایش جمعیت سالمندان به دلیل طول عمر بیشتر و کاهش نرخ باروری، چالشهای اقتصادی و اجتماعی تازهای به وجود آمده است. هدف اصلی تحقیق حاضر، شناسایی و فهم چگونگی شکلگیری تکدیگری در بین سالمندان شهر تهران است.
روش: پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد نظریه زمینهای و نمونهگیری هدفمند با استراتژی نظری انجام شد و با 16 نفر از سالمندان متکدی مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته با معیار اشباع نظری انجام گرفت. کیفیت تحقیق با مشارکت طولانی، مشاهده مداوم، بررسی همتا، تأیید مشارکتکنندگان و ثبت دقیق تضمین شد.
یافتهها: تحلیل دادهها به برساخت یک مقوله هسته با عنوان «سرمایههای فرسوده؛ ریشههای تکدیگری» منجر شد. شرایط علی همچون، فقر و بیثباتی اقتصادی، اشتغال غیررسمی، فرسایش سرمایههای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بحران و طرد خانوادگی، بیماری و فقدان مسکن و حمایتهای اجتماعی، در بستر ساختاری و اجتماعی کلانشهر تهران، زمینهساز شکلگیری تله فقر و محرومیت سالمندان شده است. سالمندان در مواجهه با این شرایط، به راهبردهایی همچون تکدیگری، اشتغال غیررسمی، اتکا به کمکهای خیریه و شبکههای حمایتی روی میآورند.
بحث: سالمندی در ایران امروز و در تقابل و مواجهه با سطوح کلان (اقتصاد و دولت) و میانی (خانواده) به مرحلهای از اضطرار بدل شده است و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان تنها از مسیر احیای سرمایههای فرسوده، تقویت حمایتهای ساختاری، بازسازی پیوندهای خانوادگی و توسعه سیاستهای رفاهی پایدار ممکن است.
نوع مطالعه:
اصیل |
موضوع مقاله:
سالمندی دریافت: 1404/3/24 | پذیرش: 1404/11/14 | انتشار: 1405/6/9
ارسال پیام به نویسنده مسئول