fa مدیریت گذار به بازنشستگی اعضای هیات علمی: فرا ترکیب کیفی روانشناسی اجتماعی اصیل orginal <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مقدمه</span></b><span lang="AR-SA">: </span><span lang="FA">بازنشستگی به معنای توقف نقش شغلی و انتقال به مرحله جدیدی از زندگی، پدیده‌ای چندبعدی و مؤثر در بهزیستی اجتماعی افراد است. تجربه بازنشستگی تحت‌تأثیر عوامل فردی و اجتماعی گوناگون شکل می‌گیرد. در این میان، اعضای هیئت‌علمی دانشگاهها به دلیل ماهیت حرفه‌ای و تخصصی شغل خود تجربه متفاوتی را گزارش می‌دهند. بررسی ادبیات این موضوع نشان می‌دهد که مسیر بازنشستگی این افراد مشابه بازنشستگی دانشمندان است. این پژوهش با هدف مدل‌سازی ابعاد مفهومی تجربه بازنشستگی در اعضای هیئت‌علمی و کشف راهبردهای مواجهه با چالشها انجام شده است.</span><span dir="LTR"><span style="line-height:107%"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">روش</span></b><span lang="AR-SA">: </span><span lang="FA">این مطالعه با رویکرد فراترکیب به تحلیل و ترکیب نظامند مقالات این حوزه پرداخته است</span><span lang="AR-SA">.</span><span lang="FA"> جامعه آماری پژوهش، </span><span lang="AR-SA">همه مطالعات مرتبط با بازنشستگی دانشگاهیان به زبانهای فارسی و انگلیسی از سال 1958 تا 2025 است که پس از ارزیابی کیفیت مطالعات 33</span> <span lang="FA">مقاله</span><span lang="AR-SA"> انتخاب شدند.</span><span dir="LTR"><span style="line-height:107%"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA">یافته‌ها</span></b><span lang="FA">:</span> <span lang="FA">یافته‌های</span><span lang="AR-SA"> این فراترکیب نشان داد که تجربه بازنشستگی اعضای هیئت‌علمی پدیده‌ای چندبعدی است که ابعاد فعالیتهای روزمره، هویت، زمان، تعاملات اجتماعی و وضعیت روانی ـ اجتماعی را دربرمی‌گیرد و در کنار این چالشها، راهبردهایی مانند تداوم فعالیت حرفه‌ای، بازنشستگی مرحله‌ای، بازسازی زمان و برنامه‌ریزی پیش از بازنشستگی را شامل می‌شود</span><span dir="LTR">.</span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"2 Lotus""></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">بحث</span></b><span lang="AR-SA">: بازنشستگی دانشگاهیان گذاری چندبعدی و عاملیت‌مند در مسیر زندگی است که در تعامل میان تداوم و انفصال نقشها، هویت حرفه‌ای، ساختارهای اجتماعی و سرمایه‌های حرفه‌ای شکل می‌گیرد</span><span dir="LTR">. </span><span lang="AR-SA">مدل پیشنهادی پژوهش با تلفیق ساختار و عاملیت، امکان تبیین متمایز تجربه دانشگاهیان را فراهم می‌کند</span><span dir="LTR">.</span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"2 Lotus""></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span new="" roman="" times=""><strong>Introduction</strong>: Retirement, which means the cessation of a job role and the transition to a new stage of life, is a multidimensional phenomenon. Given the importance of job roles in modern societies, this transition has an impact on the social well-being of individuals. The experience of retirement is not uniform among different individuals. University faculty members report different experiences due to the professional and specialized nature of their jobs. A review of the literature on the subject of retirement in academics shows that the retirement path of these individuals is similar to the retirement of scientists. The present study was conducted with the aim of modeling the conceptual dimensions of the retirement experience of university professors and discovering strategies to face challenges.&nbsp;<br> <strong>Method</strong>: This study analyzed and systematically synthesized articles in this field using the meta-synthesis method.&nbsp;<br> <strong>Findings</strong>: The findings of this meta-synthesis showed that the retirement experience of faculty members is a multidimensional phenomenon that encompasses the dimensions of daily activities, identity, time, social interactions, and psychosocial status, and along with these challenges, it includes strategies such as continuing professional activity, phased retirement, time reconstruction, and pre-retirement planning. &nbsp;<br> <strong>Discussion</strong>: The findings show that academic retirement is a multidimensional and agentic transition in the life course that is shaped by the interaction between the continuity and discontinuity of roles, professional identity, social structures, and professional capital.<br> The proposed research model, by integrating structure and agency, allows for a distinctive explanation of the academic experience.&nbsp;</span></span></span></span></div> بازنشستگی, اساتید بازنشسته دانشگاهها, چالشهای روانی- اجتماعی, فراترکیب Retirement, Retired university professors, Psycho-social challenges, Meta-synthesis. 45 73 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4781-1&slc_lang=fa&sid=1 Amir Maleki امیر ملکی 0000-0001-9962-5737 No Department of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Sara Javan Mahjoubdoost سارا جوان محجوب دوست sarajavan66@student.pnu.ac.ir 0009-0005-2168-0919 Yes Department of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Zahra Mohammadi زهرا محمدی 0000-0001-5832-4460 No Department of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Saeed Goodarzi سعید گودرزی 0000-0001-6276-002X No Department of Social Sciences, Payame Noor University, Tehran, Iran. گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران