Social Welfare Quarterly

fa مفهوم ‌پردازی خدمات رفاهی کارکنان در بیمارستان‌های آموزشی درمانی: یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل مضمون The Conceptualization of Employee Welfare Services in Teaching Hospitals: A Qualitative Study with a Thematic Analysis Approach رفاه اجتماعی اصیل orginal مقدمه: بیمارستان‌های آموزشی درمانی به‌دلیل رسالت سه‌گانه درمان، آموزش و پژوهش، از محیط های پیچیده و پر تنش کاری محسوب می‌شوند و رفاه کارکنان در این مراکز، ضرورتی استراتژیک برای تضمین کیفیت خدمات سلامت است. هدف این پژوهش، مفهوم‌پردازی خدمات رفاهی کارکنان بر اساس تجربه زیسته آنان در این مراکز است. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و استفاده از روش تحلیل مضمون براون و کلارک انجام شد. داده‌ها از طریق انجام مصاحبه های نیمه‌ساختاریافته با کارکنان درمانی، اداری، پشتیبانی و مدیریتی بیمارستان‌های آموزشی درمانی کرمانشاه در سال ۱۴۰۴ گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند با حداکثر تنوع انجام و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌های کیفی با نرم‌افزار MAXQDA  نسخه 2022 انجام و پس از تولید کدها، بررسی، مرور، ادغام و پالایش آنها، عناصر رفاهی احصاء و گزارش گردید. برای تضمین اعتبار یافته‌ها از معیارهای چهارگانه گوبا و لینکلن نیز استفاده شد. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی ۲۱ عنصر رفاهی انجامید که در قالب ۸ زیرمضمون و ۴ مضمون سازمان دهنده شامل ابعاد اقتصادی (پرداخت‌های مستقیم و حمایت‌های مالی غیرمستقیم)، جسمانی (امکانات محیطی و تغذیه ای، برنامه ریزی و بهداشت شغلی)، روان‌شناختی (حمایت . امنیت روانی، رشد و پیشرفت) و اجتماعی (فرهنگ وعدالت سازمانی، تعاملات جمعی و خانواده) دسته‌بندی شدند. بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که بخشی از مؤلفه‌های رفاهی احصاءشده، در ادبیات مدیریت به‌عنوان «الزامات بنیادین مدیریتی» شناخته می‌شوند و ذاتاً خدمت رفاهی محسوب نمیشود. پدیده‌ای که می‌توان آن را «جابه‌جایی ادراکی رفاه» یا «درماندگی آموخته‌شده سازمانی» نامید.   Introduction: Teaching hospitals, characterized by their tripartite mission of treatment, education, and research, are complex and high-stress work environments in which employee welfare is a strategic imperative for ensuring healthcare service quality. This study aimed to develop a contextually grounded conceptualization of employee welfare services based on staff experiences. Method: Employing a qualitative design, this study utilized Braun and Clarke’s six-phase thematic analysis framework. Data were collected through semi-structured, in-depth interviews with clinical, administrative, support, and managerial personnel in teaching hospitals affiliated with Kermanshah University of Medical Sciences, Iran, in 2025. Purposeful sampling with maximum variation was used until theoretical saturation was reached. Data were analyzed using MAXQDA 2022 through systematic generation, organization, review, integration, and refinement of codes and themes. Trustworthiness was established using Lincoln and Guba’s four criteria: credibility, dependability, confirmability, and transferability. Findings: Thematic analysis identified 21 employee welfare elements, organized into eight subthemes and four overarching themes: economic (direct monetary payments and indirect financial support), physical (workplace facilities, nutritional provisions, work scheduling, and occupational health), psychological (psychological support, psychological safety, growth, and development), and social (organizational culture and justice, collective interactions, and family-related support). Discussion and Conclusion: The findings indicate that some identified welfare components correspond to fundamental managerial prerequisites rather than welfare services in their own right. This phenomenon may be conceptualized as “perceptual displacement of welfare” or “organizational learned helplessness,” whereby employees may perceive basic organizational entitlements as welfare benefits amid chronic systemic deficiencies.   بیمارستان‌های آموزشی-درمانی, تحلیل مضمون, خدمات رفاهی کارکنان, رفاه نیروی انسانی, مدیریت. Employee Welfare Services, Human Resource Welfare, Management, Teaching Hospitals, Thematic Analysis 0 0 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4840-1&slc_lang=fa&sid=1 Behzad Makhsosi بهزاد مخصوصی b.makhsosi@ut.ac.ir No Aras International Campus, University of Tehran, Iran. پردیس بین المللی ارس دانشگاه تهران Morteza Soltani مرتضی سلطانی mortezasoltanee@ut.ac.ir Yes Faculty of Management and Accounting, Farabi Campus, University of Tehran, Iran. دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران Behzad KaramiMatin بهزاد کرمی متین b_karamimatin@kums.ac.ir No Research Center for Environmental Determinants of Health (RCEDH), Health Institute, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran. مرکز تحقیقات عوامل محیطی تاثیرگذار بر سلامت، پژوهشکده سلامت،دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران.