Social Welfare

fa ارزیابی سطح توسعه استان‌ها بر اساس شاخص‌های آموزشی، بهداشتی و مهاجرت Assessing the Provinces' Level of Development in Terms of Education, Health and Migration Indicators رفاه اجتماعی روشی 1 method <nfallah@irost.ir> مقدمه: فرایند توسعه امری چند بعدی شامل ابعاد مختلف می&lrm;باشد. بعد اجتماعی توسعه شامل شاخص‌های مختلفی از جمله شاخص‌های آموزشی، بهداشتی و مهاجرت است که شاخص‌های مذکور کمتر مورد توجه بوده است. نخستین گام در حل مسائل ناشی از نابرابری، شناخت و سطح‌بندی مناطق می‌باشد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سطح توسعه استان‌ها بر اساس شاخص‌های آموزشی، بهداشتی و مهاجرت گرفت که در آن 31 استان کشور بر مبنای 24 شاخص رتبه‌بندی شدند. روش: داده‌های 24 شاخص آموزشی، بهداشتی و مهاجرت از نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن کشور و نیز نتایج سالنامه‌های آماری کشور در سال 1397 بدست آمد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزار SPSS،Excel  و Arc GIS بهره گرفته شد. از ضریب ویلیامسون برای ارزیابی نابرابری فضایی، روش تحلیل مؤلفههای اصلی برای وزن‌دهی شاخص‌ها و روش تاپسیس، برای ساخت شاخص ترکیبی توسعه استانها استفاده شد. در نهایت طبقهبندی سطح توسعه استان‌‌ها به روش GIS و نیز تحلیل خوشه‌ای سلسله مراتبی انجام گرفت. یافته: نتایج نشان داد در شاخص‌های‌ «نرخ ترک تحصیل (درصد) ابتدایی» و «نسبت مراکز توانبخشی به ازای جمعیت» بیشترین و در شاخص‌های «نرخ گذر دوره اول متوسطه (درصد)» و «نرخ باسوادی مردان» به ترتیب کمترین نابرابری وجود داشت. نتایج تعیین رتبه استانها نشان داد استان‌های چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، سمنان، ایلام و یزد در بهترین وضعیت و استان‌های سیستان و بلوچستان، البرز، تهران، آذربایجان غربی و هرمزگان پایین‌ترین رتبه را داشتند. این یافته به همراه نتایج تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی و نیز نقشه‌هایGIS  مؤید وجود شکاف توسعه اجتماعی و تفاوت بین استان‌های ایران از نظر شاخص‌های آموزشی، بهداشتی و مهاجرت از قبیل «نسبت مراکز فنی و حرفه‌ای به جمعیت»، «نرخ مرگ و میر کودکان کمتر از 5 سال» و «نرخ خالص مهاجرت» و غیره بوده است. بحث: به منظور برقراری توسعه متوازن پیشنهاد می‌گردد تخصیص هر گونه بودجه به استان‌ها و مناطق کم برخوردار شناسایی شده در این تحقیق اختصاص داده شود.</nfallah@irost.ir> Introduction: The development process includes various dimensions. The social dimension includes indicators such as educational, health and migration indicators, which have received less attention. Therefore, this study aimed at assessing the provinces' level of development in terms of educational, health and migration indicators in which 31 provinces were ranked based on 24 indicators. Method: The data were collected through the results of general population and housing census and statistical yearbooks in 2018. SPSS, Excel and Arc GIS software were used to analyze the data. Williamson coefficient was applied to evaluate spatial inequality; principal component analysis to weight indicators and TOPSIS to construct a composite indicator of provincial development were applied. Finally, the development level of the provinces was classified by GIS and hierarchical cluster analysis. Findings: The results showed that there was the highest inequality in the indicators of the "dropout rate in elementary school" and "ratio of rehabilitation centers to population", and the lowest inequality in "junior high school passing rate" and "male literacy rate", respectively. The results of ranking the provinces revealed that the provinces of Charmahal and Bakhtiari, South Khorasan and Semnan were in the best situation whereas Sistan and Baluchestan, Alborz, and Tehran had the lowest rank. This finding, together with the results of hierarchical cluster analysis and GIS maps, confirms the existence of a gap and difference among the provinces in social development in terms of education, health and migration. Discussion: Based on the findings of the current study, it is suggested to allocate more budget to the less-developed identified provinces.   روش تاپسیس, شاخص‌های اجتماعی, شاخص ترکیبی نابرابری, ضریب ویلیامسون TOPSIS method, Social indicators, Composite inequality indicator, Williamson coefficient 9 46 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3987-1&slc_lang=fa&sid=1 ghasem ramezanpor nargesi قاسم رمضان‌پور نرگسی 0000-0002-0753-4895 No Research Group of Innovation and Entrepreneurship, Department of Technology Development Studies (DTDS), Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST), Tehran, Iran. گروه نوآوری و تکنولوژی، پژوهشکده مطالعات فناوریهای نوین، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران. negin fallah haghighi نگین فلاح حقیقی nfallah@irost.ir 0000-0001-7828-1672 Yes Research Group of Innovation and Entrepreneurship, Department of Technology Development Studies (DTDS), Iranian Research Organization for Science and Technology (IROST), Tehran, Iran گروه نوآوری و تکنولوژی، پژوهشکده مطالعات فناوریهای نوین، سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران، تهران، ایران Gholamhossein abdollahzade غلامحسین عبدالله‌زاده 0000-0002-5540-0760 No Department of Agricultural Extension and Education, Faculty of Agricultural Management, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran. گروه آموزش و ترویج کشاورزی، دانشکده مدیریت کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران zeinab sharifi زینب شریفی 0000-0003-2104-104X No Department of Rural Development Management, Faculty of Agriculture. Yasuj University, Yasuj, Iran. گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران