Social Welfare

fa شناسایی و طبقه بندی گروه های هدف نظام رفاه کودک در ایران از دیدگاه صاحب‌نظران، سیاست‌ها و برنامه‌های کشور Identifying and Categorizing Child Welfare Target Group in Iran from the Perspective of Experts, Laws, and Policies کودک، کودکان کار و خیابانی اصیل orginal مقدمه:  امروزه در کشورهای مختلف با توجه به نقش دولت و جامعه در تأمین شرایط مناسب جهت رشد همه‌جانبه کودکان، مفهوم «نظام رفاه کودک» مطرح می‌شود. تا مدت زمان طولانی، مأموریت نظامهای رفاه کودک پاسخگویی ویژه به نیازهای کودکانی بود که به عنوان آزاردیده، مورد غفلت واقع‌شده و یا درخطر کودک‌آزاری گزارش شده بودند. اما به‌مرور در کشورهای مختلف، گروههای متنوع‌تری از کودکان تحت پوشش قرار گرفتند. در کشور ما یکی از اولین قدمها برای ایجاد ساختار و نظام رفاه کودک، مشخص شدن گروههای هدف نظام رفاه کودک است. لذا این مطالعه به دنبال شناسایی انواع کودکان در وضعیت مخاطره‌آمیز است که در حال حاضر دستگاههای مختلف به آنها خدماتی ویژه‌ای ارائه می‌دهند و همچنین به دنبال شناسایی کودکانی است که علاوه بر اینها باید مورد توجه ویژه قرار بگیرند. روش: این مطالعه کیفی در دو مرحله انجام گرفت.  در مرحله اول، جامعه پژوهش، شامل کلیه صاحبنظران حوزه کودکان بوده و نمونه‌گیری ابتدا به صورت هدفمند و گلوله برفی شروع شد و به تدریج به‌صورت نمونه‌گیری نظری تا زمان اشباع داده‌ها (56 مصاحبه) ادامه پیدا کرد. در مرحله دوم، کلیه اسناد مرتبط با قوانین، مقررات و سیاستهای کشور و همچنین اسناد مرتبط با خدمات به گروههای مختلف کودکان با روش کتابخانه‌ای جمع‌آوری شدند. در نهایت 184 سند سیاست‌گذاری و 327 سند به صورت تمام شماری مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌های مرتبط با هر دو مرحله در نرم‌افزار MAXQDA (2018) با روش تحلیل محتوای کیفی تحلیل شدند.  یافته‌ها: گروههای کودکانی که در حال حاضر از دید قوانین و سیاستها یا توسط دستگاههای مختلف حاکمیتی ابعاد مختلف نیازهایشان باید به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرد، متشکل از 96 زیرگروه و 22 گروه هدف کلی به دست آمده و طبقه‌بندی شدند. همچنین مجموع کودکان در وضعیت مخاطره‌آمیز و یا نیازمند توجه ویژه که باید تحت پوشش خدمات رفاه کودک در ایران واقع شوند، شامل مجموعه‌ای متشکل از 123 زیرگروه و 23 گروه طبقه‌بندی شدند. بحث: تبیین و طبقه‌بندی مجموعه گروههای هدفی که با توجه به شرایط اجتماعی، رفاهی و اقتصادی کشور نیازمند خدمات ویژه از جانب نهادهای رفاهی هستند، می‌تواند یک چارچوب مناسب برای برنامه‌ریزی، هماهنگی و عدم موازی‌کاری سازمانی و بین‌سازمانی در پوشش انواع گروههای کودکان توسط نهادهای مسئول فراهم کند. Introduction: Nowadays the concept of the child welfare system is defined in different countries due to the role of government in providing an appropriate context for the comprehensive development of children. In Iran, there is no defined child welfare system, and one of the first steps to establish the system is to identify its target group. Therefore, this study seeks to identify different types of at-risk or in-need children in which government should provide them with special services. Method: This qualitative study was conducted in two phases applying conventional qualitative content analysis. In the first phase, content analysis was applied to in-depth semi-structured interviews conducted with child welfare experts.  In the second phase, content analysis was utilized to analyze the laws, regulations, and policies. Findings: In this study, current and proposed target groups of the child welfare system in Iran were categorized. Currently, 22 categories and 96 subcategories of in need children are given special attention in policies or by various government agencies. In addition, the proposed target group were categorized into 23 categories and 123 subcategories. Both of these target groups were classified into three types of risky situations: risky situations related to individual factors; risky situations related to family factors, and risky situations related to structural social, economic, and cultural factors. Discussion: Defining and classifying the target groups of child welfare systems, could lead to an integrated and coordinated structure and framework for policy and service planning in the organizational and inter-organizational levels to cover comprehensively all of the at-risk children.   رفاه کودک, کودک, کودکان در وضعیت مخاطره‌آمیز, محافظت از کودک, ایران At-risk children, Children, Child welfare, Child protection 89 128 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2097-4&slc_lang=fa&sid=1 Marzieh Takaffoli مرضیه تکفلی 0000-0001-7991-067X No Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Maliheh Arshi ملیحه عرشی marshisw@yahoo.com 0000-0003-1398-3774 Yes Department of Social Work, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran گروه آموزشی مددکاری اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Meroe Vameghi مروئه وامقی 0000-0001-8146-4752 No University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Mir Taher Mousavi میرطاهر موسوی 0000-0003-4026-5006 No Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران Mohsen Shati محسن شتی 0000-0001-7738-2180 No Mental Health Research Center, Tehran Institute of Psychiatry, School of Behavioral Sciences and Mental Health, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات بهداشت روان، انستیتو روانپزشکی تهران، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، دانشگاه علوم پزشکی ایران