fa اثربخشی آموزش مسئولیت‌پذیری اجتماعی مبتنی بر مدرسه بر نگرش به بزهکاری نوجوانان دختر انحرافات اصیل orginal <hosseinmohaqeq@gmail.com>مقدمه: نوجوانی دورانی است که از یک‌سو، ریشه رشد ارزشهایی که در کودکی شکل‌گرفته‌اند، فرصت توسعه پیدا می‌کنند و از سوی دیگر دورانی است که فرد مستعد خطرپذیری است و ممکن است تصمیمات ناپایداری بگیرد که منجر به رفتارهای نامطلوب ازجمله بزهکاری شود. بنابراین نوجوان نیازمند دریافت مهارتهاست. مسئولیت‌پذیری اجتماعی مهارتی است که نوجوان را به پیامدهای تصمیماتش در مورد خود و دیگران متعهد می‌کند. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش مسئولیت‌پذیری اجتماعی مدرسه‌محور بر نگرش نوجوانان دختر به بزهکاری طراحی شد.<br> روش: مطالعه حاضر از نوع شبه مداخله‌ای با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر 15 تا 18 ساله دوره دوم دبیرستانهای شهر تهران بود. نمونه‌ای به حجم 92 دانش‌آموز (گروه مداخله 45 و گروه کنترل 47 دانش‌آموز) انتخاب شد. همچنین به‌منظور سنجش نگرش به بزهکاری از پرسشنامه نگرش به بزهکاری استفاده شد. آزمودنیها به مدت دو ماه در 7 جلسه 90 دقیقه‌ای محتوای آموزش مسئولیت‌پذیری اجتماعی را دریافت کردند و سپس پس‌آزمون گرفته شد. برای تحلیل داده‌ها، نرم‌افزار SPSS و آزمونهای تی‌زوجی و مستقل، آنالیزواریانس یک‌طرفه و آنالیزواریانس چندمتغیره به کار گرفته شد.<br> یافته‌ها: نتیجه آزمونهای تی‌زوجی و مستقل نشان داد که در گروه مداخله نگرش مثبت به بزهکاری به‌طور معناداری کاهش یافته و نگرش منفی به بزهکاری به‌طور معناداری افزایش داشته است؛ درحالی‌که در گروه کنترل در هیچ یک از ابعاد نگرش اختلاف معناداری مشاهده نشد. نتایج مدل آنالیزواریانس چندمتغیره نشان داد که نمره پیش‌آزمون نگرش مثبت به ترتیب 6 و 22 درصد از تغییرات نمره پس‌آزمون نگرش منفی و مثبت را تبیین می‌کند. همچنین نمره پیش‌آزمون نگرش منفی حدود 32 درصد از تغییرات پس‌آزمون نگرش منفی را تبیین می‌کند.<br> بحث: آموزش مسئولیت‌پذیری اجتماعی می‌تواند در ارتقاء نگرش و صلاحیتهای اجتماعی و کاهش تمایل نوجوانان به تجربه الگوهای انحرافی مؤثر باشد. همچنین نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد که این آموزش در سنین پایین‌تر نوجوانی مؤثرتر است.<br> &nbsp;</hosseinmohaqeq@gmail.com> Introduction: The present study was designed to investigate the effectiveness of social responsibility training on attitude towards delinquency among adolescent girls.&nbsp;<br> Method: This is a semi-experimental study with pretest-posttest design with control group. The statistical population included all female secondary high school students within the age range of 15 to18 years old in Tehran. A sample consisting of 92 students (45 intervention and 47control group ( was selected. Delinquent Behaviors Questionnaire was used as the instrument. The subjects received social responsibility training for seven sessions &ndash; 90 minutes, lasting for two months. Then, the post-test was given. To analyze the data, SPSS software and Paired and Independent T-Test, Anova and Manova were employed.<br> Findings: The result of Paired and Independent T-Test suggested that in the intervention group, the positive attitude and negative attitude towards delinquency significantly decreased and increased, respectively. While in the control group, significant difference was not observed for any of the dimensions of attitude. The findings of Manova showed that the pre-test score of positive attitude explains 6% and 22% of the variations of post-test scores of negative and positive attitudes, respectively. In addition, the pre-test score of negative attitude explains about 32% of the post-test variations of negative attitudes.<br> Discussion: The findings showed that social responsibility training could be effective in promoting social competencies and decreasing adolescents&rsquo; tendency to resort to deviant patterns. In addition, the results of Manova showed that this training is more effective in younger adolescents. آموزش مبتنی بر مدرسه, بزهکاری, مسئولیت‌پذیری اجتماعی, نگرش به رفتارهای بزهکارانه, نوجوان Adolescent, Delinquency, Attitude towards delinquent behaviors, Social responsibility 97 132 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3114-1&slc_lang=fa&sid=1 Raziye lak راضیه لک lak.raziyeh2016@gmail.com No University of Rehabilitation Sciences and Social Welfare دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی hossein Mohaqeq حسین محققی کمال hosseinmohaqeq@gmail.com 0000-0003-2550-7898 Yes University of Rehabilitation Sciences and Social Welfare دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی samane hosseinzadeh سمانه حسین زاده hosseinzadeh.sam@gmail.com 0000-0002-3313-4094 No University of Rehabilitation Sciences and Social Welfare دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی