fa شکاف نسبی درآمدی و تغییر جهت تجارت خارجی در اقتصاد ایران (1381-1353) رفاه اجتماعی اصیل orginal <p>برخلاف نظریه‌های سنتی که تجارت را ناشی از مزیت مطلق یا مزیت نسبی یک کشور در تولید کالاها می‌دانستند یا این که معتقد بودند وفور عوامل با ایجاد مزیت نسبی، کالاهای قابل صدور را برای یک کشور مشخص می‌کند، لیندر این فرضیه را مطرح می‌سازد که شباهت تقاضا در کشورها تعیین‌کننده تجارت آن‌ها با یکدیگر است. وی سطوح درآمد سرانه را شاخص مشابهت تقاضا در نظر می‌گیرد. در این مقاله هدف ما آزمون فرضیه لیندر است. براساس این فرضیه افزایش شکاف درآمد سرانه بین دو کشور باعث کاهش حجم تجارت این دو کشور با یکدیگر، و کاهش شکاف درآمد سرانه بین دو کشور باعث افزایش حجم تجارت دو کشور با یکدیگر می‌شود. برای آزمون فرضیه، ما دو روش ساده و یک روش اقتصادسنجی را انتخاب کرده‌ایم. ابتدا دوره مورد بررسی را به دو دوره 1357-1353 و 1381-1358 تقسیم نموده‌ایم. در روش اول نشان داده‌ایم که در دوره اول ده شریک عمده تجاری ایران کشورهای پیشرفته صنعتی غرب بودند درحالی که در دوره دوم، کشورهای آسیایی، کشورهای غربی را جایگزین کردند. در روش دوم نشان دادیم که سهم تجارت ایران با کشورهای آسیایی در دوره دوم نسبت به دوره اول افزایش و سهم تجارت کشورهای اروپایی کاهش یافته است. در روش سوم با رگرسیون «Panel Data» نشان دادیم که ضریب متغیر مستقل (درآمد سرانه) برای کشورهای گروه اول (صنعتی پیشرفته) منفی است (یعنی افزایش شکاف درآمد سرانه باعث کاهش صادرات به این کشورها شده) و برای کشورهای گروه دوم (آسیایی) نیز منفی می‌باشد (یعنی کاهش شکاف درآمد سرانه باعث افزایش صادرات به این کشورها شده است). بنابراین فرضیه لیندر را برای اقتصاد ایران نمی‌توان رد کرد.</p> <p>Traditional trade theories argued that absolute or relative or comparative advantages are basis of trade. Each country will specialize in producing goods in which she has absolute or comparative advantage. H.O. Theory argued that factor abundance determines the commodities that each country produces, exports or imports. Linder theory states that similarity of demand determines the pattern of commodity export and import of a country. In his opinion the best index for similarity of demand is per capita income. So if the gap between two countries per capita income increases, trade between these two decreases and vice versa. Our aim in this paper is to investigate this hypothesis for Iranian economy. To do so we have used three methods. Two simple methods and another one which is more advanced. First we divided the intended time period for which we test Linder hypothesis into two sub-periods. The first one covers years 1974-1987 and the second covers years 1979-2002. In our first method we show that in the first sub-period most of 10 top trade partners of Iran were. Industrial and advanced countries of Western Europe and USA in second sub-period these were replaced by Asian countries. In second method we show that compared to the first sub-period in the second one share of Asian countries in trade with Iran has increased and share of advanced countries with Iran has decreased. In third motheod, panel data Regression fixed effect method, we found that the coefficient of independent variables in both regression equations (Iran and Europeans… Iran and Asians) are negative. This shows that increase in income gap with Europeans has decreased Iran’s trade with them and decreased in income gap with Asian has reduced Iranian trade with them. So we can not reject Linder hypothesis for Iranian economy</p> تجارت, شاخص شباهت تقاضا, شباهت تقاضا Demand Similarity, Demand Similarity Index, Trade 119 136 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-403&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Taghavi مهدی تقوی Taghavi@eri.ir Yes