fa تحلیل فضایی توسعۀ شاخص‌های بهداشتی درمانی در استان آذربایجان غربی رفاه اجتماعی اصیل orginal <p align="right"> <i> مقدمه: در هر جامعه‌ای، بهبود وضعیت بهداشت و سلامتی شهروندان یکی از نشانه‌های ارتقا و توسعۀ انسانی است. با توجه به اهمیت و نقش توسعه و توزیع مطلوب امکانات و شاخص‌های بهداشتی درمانی در بهبود کیفیت زندگی و توسعۀ پایدار مناطق، در پژوهش حاضر توزیع و توسعۀ این شاخص‌ها در سطح شهرستان‌های استان آذربایجان غربی ارزیابی مقایسه‌ای شده است </i><i>. </i><i /></p><p align="right"> <i> روش: در این تحقیق، روش مطالعه توصیفی‌تحلیلی بوده و از روش‌های کمّی همچون شاخص </i><i>Z </i><i>، ضریب هم‌بستگی اسپیرمن، روش تصمیم‌گیری چندمعیارۀ تاپسیس، </i><i>AHP </i><i>و روش تحلیل خوشه‌ای سلسله‌مراتبی استفاده شده است </i><i>. </i><i /></p><p align="right"> <i> یافته‌ها: محرومیتی کلی در سطح کل استان از نظر برخورداری از شاخص‌های بهداشتی و درمانی حاکم است و توزیع امکانات موجود نیز چندان متناسب با توان و نیاز جمعیتی شهرستان‌ها انجام نشده است </i><i>. </i><i /></p><p align="right"> <i> بحث: شهرستان ارومیه، به‌عنوان مرکز اداری‌سیاسی و اقتصادی استان، برخوردارترین شهرستان از نظر توسعۀ شاخص‌های بهداشتی درمانی بوده و اختلاف نسبتاً چشمگیری با سایر شهرستان‌ها دارد. شهرستان‌های شاهین‌دژ، مهاباد، ماکو، تکاب و نقده، به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی قرار گرفته و شهرستان‌های نیمه‌برخوردار استان را تشکیل می‌دهند. بقیۀ شهرستان‌ها نیز محروم شناخته شده‌اند. </i></p> <p> <strong> Introduction: </strong>Improvement citizens` health and sanitary statue is a sign of human development in any society. In this study the importance of fair sanitary – treatment facilities and indexes distribution were considered, besides, the role of health and sanitary indicators in improving the citizens’ life quality and sustainable development of the region, the distribution and development play a very important role comparatively among the cities of Azerbaijan Province. </p><p>  <strong>Method: </strong>In this study the descriptive-analytic one and quantitative data analysis techniques such as, Z score index, Spearman coefficient correlation, Topsis multi attribute decision making technique, AHP and clustered hierarchal data analysis method were used. </p><p> <strong> Findings: </strong>There is widespread deficiency regarding the distribution of sanitary-treatment indexes throughout the province and the allocation of facilities is not in line with the cites’ population needs. </p><strong>Discussion: </strong>As the administrative, political and economic center of Azerbaijan, -Orumiyeh city - is outstandingly the most developed one regarding health-treatment indicators compared the other cities. Shahin-dej, Mahabad, Maku, Takaab, Naghade are ranked next to Orumiye respectively and thus are known as semi-developed cities in this regard. The remaining cities were identified as deprived استان آذربایجان غربی، تحلیل فضایی، توسعه، شاخص‌های بهداشتی درمانی Development, Health and Sanitary Indicators, Spatial Analysis, Western Azerbaijan 153 180 http://refahj.uswr.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-817-74&slc_lang=fa&sid=1 Jamal Mohammadi جمال محمدی Yes Mehdi Ahmadian مهدی احمدیان No Jaber Alizadeh جابر علیزاده No Davood Jamini داوود جمینی No